Més que un club

In juni 2004 werd ik tot ridder geslagen. Althans, zo voelde het een beetje. Nick kwam langs, bracht een groot formaat glossy mee en gaf die cadeau. Het bleek te gaan om Four Four Two, een Engels voetbalblad met internationaal voetbalnieuws. 4_4_2_cover1Dat ik het van Nick kreeg, maakte het heel bijzonder. Hij is zijn hele leven al Gunner, supporter van het Londense Arsenal en voetballiefhebber van het zuiverste water. Dat juist Nick dit blad mee nam, betekende niet meer en niet minder, dan dat een ingewijde mij tot zijns gelijken rekende. Ik werd – ondanks mijn late bekering tot voetbalfan – erkend als kenner, en daarmee als gerespecteerd gesprekspartner in de ‘voetbalwereld’.

Dat was drie jaar nadat ik voor het eerst in mijn leven een voetbalstadion betrad, op 13 mei 2001 om precies te zijn. Op die dag zag ik Ajax met 3 – 4 van Feyenoord verliezen. Desondanks werd ik Ajax supporter. En ben dat – tot grote verbazing en ongeloof van menigeen in mijn omgeving – gebleven. Met het spelletje op zich heeft dat niet eens zozeer te maken. Na  die dag werd ik gegrepen door ‘het voetbal’. En dat bleek zo veel meer dan twee elftallen op het veld die een wedstrijd spelen. Het was een kennismaking met een onbekende wereld. Voetbal openbaarde zich vooral als een sociaal fenomeen: het opende deuren. In figuurlijk zin dan, want ik bleek plotseling in staat om waar ook ter wereld met Jan en Alleman in gesprek te raken over van alles en nog wat; over kunst, politiek, literatuur fever-pitch5(“Jij moet Fever Pitch van Nick Hornby lezen!”), geschiedenis, cultuur, haat & liefde, leven & dood…en steeds was voetbal het startpunt. Zelfs mijn directe omgeving vermenselijkte. De eigenaar van de broodjeszaak bleek al jaren in hetzelfde vak te zitten. En sinds ik daar kaarten kocht, wist ook de sigarenboer: een Ajax-fan. Voor het eerst mijn leven hoorde ik, in de ogen van anderen, ergens bij. Vanzelfsprekende saamhorigheid.

In de Four Four Two van Nick stonden een aantal artikelen over FC Barça (FC Barcelona) die ik met grote belangstelling las. Ze gingen over de ongekende neergang en miraculeuze wederopstanding van de club. Mijn interesse werd niet in de laatste plaats gewekt omdat de verhalen parallellen vertoonden met zaken die wij in praktijk van ledenonderzoek tegenkwamen: met verenigingen in zwaar weer, leden die zich niet meer herkenden in ‘hun club’, besturen zoekend naar de weg naar boven. En altijd weer was een kardinale vraag: waarom zou iemand lid moeten zijn van deze vereniging?

Het herstel bij FC Barça werd ingezet met formuleren van een een duidelijk antwoord op bovenstaande vraag. De crises waarin de club in 2003 beland was, verleidde de ruim 100.000 leden (de socios), om voor het experiment te kiezen. Tegen alle verwachting in, werd Joan Laporta, 250px-joan_laportaadvocaat en leidsman van de oppositiegroep El Elefante Azul – die zich sterk maakte voor meer supportersdemocratie – tot president verkozen. Onder zijn leiding begint de wedergeboorte van Barça. De bedrijfsvoering en cultuur worden aangepakt. Maar misschien wel het belangrijkste is het antwoord op de vraag van wie en voor wie de club is. In de opvatting van LaPorta en de zijn zijnen: van de supporters. LaPorta daarover: “We wilden de essentie van de club herstellen. De sportieve waarden, de beleefdheid, het idealisme en het Catalanisme’..”We moeten solidair met de mensen zijn. Spelers moeten dicht bij de fans staan.” ..”Onze club is van de leden en wij hebben de verantwoordelijkheid naar hen toe om eerlijk en transparant te zijn.” Daarmee verwoordt hij de idealen die zo velen binnen en buiten Spanje altijd aan FC Barça zijn blijven verbinden. De club was ten tijde van de dictatuur van Franco het symbool van verzet tegen de repressie. En wil tot op de dag van vandaag een Catalaans baken voor vrijheid, humaniteit en respect voor andersdenkenden zijn. De wereldwijde aanhang (de club heeft de grootste supportersschare ter wereld) herkent zich in de slogan ‘Més que un club’, ‘meer dan een club’.mes-que-un-club

We spreken begin mei 2009. In Barcelona is voetbal tot Kunst verheven. FC Barça speelt de sterren van de hemel en het voetbalminnend publiek raakt niet uitgepraat over de schoonheid van hun spel. Het is zondagmiddag. Ik loop naar de Arena en weet me supporter van een club in mineur. Ik zie de spandoeken van de protesterende supporters, lees ‘Wij zijn er altijd voor de club, maar is de club er voor ons?’ en weet: deze supporters herkennen zich niet meer in ‘hun spelers’ en in ‘hun club’. Vragen: van wie is Ajax? Waar staat Ajax voor? Wat is de ziel van Ajax? Moet hier misschien eens een blauwe olifant door de porseleinkast? Wil de Amsterdamse LaPorta opstaan? Met het voorbeeld van Barça in het achterhoofd loop ik door in het besef de wederopstanding tot de mogelijkheden behoort. Dat voedt de hoop dat er een dag zal komen waarop ook Ajax weer meer dan een gewone club zal zijn en de supporters weer zeker weten waarom zij lid zijn van hun club.

Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /www/wp-includes/class-wp-comment-query.php on line 399

Geef een reactie